Het ontbreken van sociale banden kan verschillende oorzaken en gevolgen hebben, afhankelijk van de persoon, de sociale context en de emotionele behoeften.
Niet iedereen ervaart sociale banden op dezelfde manier. Sommigen genieten van een agenda vol afspraken en plannen, maar er zijn ook veel mensen die de voorkeur geven aan kleine kringen of er zelfs voor kiezen om bepaalde fasen in hun leven helemaal alleen door te maken.
Vanuit de psychologiewordt het ontbreken van vrienden niet per se als een probleem gezien. De betekenis van die situatie hangt af van de persoonlijke ervaring, van hoe je dat gebrek aan gezelschap ervaart en of het ongemak in het dagelijks leven veroorzaakt.
De betekenis van geen vrienden hebben, volgens deskundigen
Professionals leggen uit dat het ontbreken van vrienden verschillende redenen kan hebben. In sommige gevallen heeft het te maken met persoonlijkheidskenmerken, zoals introversie, verlegenheid of een sterke waardering voor autonomie. In andere gevallen is het een gevolg van ervaringen uit het verleden, afwijzingen of moeilijkheden om vertrouwen te hebben.
Er zijn ook mensen die uit eigen voorkeur kiezen voor zeer beperkte contacten. Voor hen is de kwaliteit van het contact belangrijker dan de kwantiteit, en vinden ze voldoening in specifieke relaties, familie of individuele activiteiten. Die keuze sluit aan bij hun wensen en verwachtingen, dus daar is niets mis mee.
Het conflict ontstaat wanneer het gebrek aan vrienden niet gewenst is. De psychologie legt uit dat in dergelijke gevallen symptomen kunnen optreden zoals verdriet, het vermijden van sociale gelegenheden, onzekerheid of een constant gevoel van isolatie. Het gaat niet zozeer om het aantal relaties, maar om het contrast tussen wat de persoon nodig heeft en wat hij daadwerkelijk heeft.
Onderzoek wijst uit dat iemand zich met één vriend gezelschap kan voelen, terwijl iemand anders zich eenzaam kan voelen, ook al heeft hij veel vrienden. Het gaat om de subjectieve perceptie van de band en de emotionele betekenis ervan.
Hoe beïnvloedt het ontbreken van vrienden de mentale en fysieke gezondheid?
Verschillende studies tonen aan dat sociale relaties van invloed zijn op het algemeen welzijn. Wanneer iemand ongewild eenzaam is, kan dat zowel op de mentale gezondheid als op het lichaam zijn weerslag hebben.
Psychologen leggen uit dat het ontbreken van naaste ondersteuning gepaard gaat met een groter risico opangst, depressieve toestanden en een laag zelfbeeld. Het ontbreken van een plek om zorgen of successen te delen, kan stress versterken en een gevoel van langdurige vervreemding veroorzaken.
Op fysiek vlak waarschuwen specialisten dat langdurige isolatie gepaard gaat met slaapstoornissen, verhoogde bloeddruk en een intensere reactie van het lichaam op stressvolle situaties. Mensen met ondersteunende relaties komen vaak beter door moeilijke tijden heen en herstellen sneller van gezondheidsproblemen.
De psychologie maakt ook onderscheid tussen alleen zijn en je alleen voelen. De ene persoon kan veel tijd zonder gezelschap doorbrengen en zich toch voldaan voelen, terwijl de andere persoon omringd door contacten leeft en toch een emotionele leegte ervaart.
Als deze afwezigheid ongemak veroorzaakt, moet je ontmoetingsplaatsen zoeken via gedeelde interesses, groepsactiviteiten of professionele begeleiding om te helpen bij het opbouwen van connecties.
Het ongebruikelijke aspect dat de hersenen in aanmerking nemen bij het kiezen van onze vrienden, volgens de wetenschap
Onderzoekers van het Weizmann Institute of Science in Israël hebben onthuld welk fysiek aspect een cruciale rol zou kunnen spelen bij het aangaan van vriendschappen. Hun studie suggereert dat mensen met vergelijkbare lichaamsgeuren sneller banden smeden.
De studie, uitgevoerd door de Israëlische universiteit, stelt dat mensen die van nature hetzelfde ruiken elkaar beter begrijpen en betere vriendschappen sluiten. Met behulp van de elektronische neus eNose analyseerden de wetenschappers de geur van vrienden die elkaar spontaan hadden ontmoet en ontdekten ze vergelijkbare chemische patronen in hun geuren.
Ook werd vastgesteld dat mensen met vergelijkbare geuren de neiging hadden om positievere interacties te hebben, wat het idee ondersteunt dat de chemie tussen hen letterlijk een basis zou kunnen hebben. Op deze manier bevestigt de wetenschap dat het reukvermogen cruciaal is bij het aangaan van vriendschappen, wat een nieuwe dimensie toevoegt aan de manier waarop we contact maken met anderen.
Hoeveel vrienden kan je brein aan?
Sociale relaties zijn erg belangrijk voor de gezondheid, maar er is een duidelijk verschil tussen de betekenis van ‘vriendschap’ en ‘vrienden hebben’. Volgens deskundigen hebben we gewoonlijk contact met ongeveer 150 mensen, waarvan er een limiet is die het brein aankan.
Het onderzoek is gebaseerd op de ‘Dunbar-theorie’, die aangeeft hoeveel vrienden ons brein aankan. Deze theorie werd in de jaren negentig ontwikkeld door Robin Dunbar, professor antropologie aan de Universiteit van Oxford.
Vrienden zijn essentieel voor de gezondheid van de hersenen.
Menselijke relaties vergen verschillende niveaus van inspanning, afhankelijk van de emotionele intensiteit, en het vermogen om ze te beheren is beperkt. Een diep gevoel van vriendschap activeert zeer specifieke gebieden in de hersenen die doorgaans onderbenut blijven.
- Mensen met een hoog cognitief vermogen zouden hun kring van intieme vrienden kunnen uitbreiden.
- In kleine gemeenschappen, waar er maar weinig mensen zijn om een relatie mee aan te gaan, leidt dit ertoe dat de kring van naaste vrienden onder de beschikbare mensen groter wordt.
- Je kunt geen relaties hebben met ongeveer 150 mensen en ze allemaal intiem zijn. Als je dus heel veel relaties hebt, zijn ze bijna allemaal oppervlakkig.
Vriendschap versus vrienden hebben
- Intieme vrienden: dat zijn 3 tot 5 personen. Met wie we een zeer hechte relatie hebben.
- Goede vrienden: ongeveer 10.
- Frequente vrienden: dat is een groep van ongeveer 30-35 personen.
- Dagelijks hebben we te maken met een honderdtal kennissen.
